Imieniny:
02.06.2010

Światowy Dzień bez Tytoniu 2010

Z okazji Światowego Dnia Bez Tytoniu (31 V), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tucholi zamieszcza artykuł, którego tematem przewodnim jest „Kobieta a papieros” – marketing wyrobów tytoniowych skierowany do kobiet, opracowany przez ekspertów ze Światowej Organizacji Zdrowia.

 

Ochrona kobiet przed wyrobami tytoniowymi i dymem tytoniowym

 

Przemysł tytoniowy w sposób ciągły i agresywny podejmuje próby pozyskania nowych palaczy, którzy zastąpią osoby rzucające palenie oraz obecnych konsumentów wyrobów tytoniowych, z których połowa przedwcześnie umrze w wyniku chorób nowotworowych, chorób serca, krążenia, rozedmy płuc lub innych chorób odtytoniowych.

 

Wśród licznych możliwości pozyskiwania nowych palaczy przez przemysł tytoniowy jedną z najliczniejszych grup docelowych stanowią kobiety. Wynika to z faktu, że stosunkowo niewielki odsetek kobiet spożywa tytoń w formie palonej lub żutej. Na przykład jedynie około 9% kobiet pali papierosy wobec 40% palaczy wśród mężczyzn – z ponad miliarda palaczy na całym świecie jedynie 200 milionów to kobiety.

 

Dzięki kobietom przemysł tytoniowy zdobywa nowe możliwości poszerzania swojej działalności.

 

Obecnie w niektórych krajach obserwuje się spadek używania tytoniu wśród mężczyzn, przy jednoczesnym wzroście palenia tytoniu wśród kobiet.

 

Przyszła postać globalnej epidemii tytoniowej wśród kobiet zarysowuje się w dzisiejszych nawykach dziewcząt. W połowie ze 151 krajów, w których zbadano trendy palenia wśród osób młodych papierosy paliła mniej więcej taka sama liczba dziewcząt co chłopców. W niektórych krajach liczba palących dziewcząt była nawet większa niż palących chłopców, przy czym palące nastolatki mają większe szanse stać się nałogowymi palaczami w życiu dorosłym.

 

Z ponad pięciu milionów osób, które umierają rocznie w wyniku chorób odtytoniowych około 1,5 miliona to kobiety. Jeśli nie podjęte zostaną pilne działania zapobiegawcze do roku 2030 tytoń może doprowadzić do zgonu ponad ośmiu milionów ludzi, z czego 2,5 miliona stanowić będą kobiety. Około trzy czwarte zgonów wśród kobiet będzie miało miejsce w krajach o niskich i średnich dochodach, które w najmniejszym stopniu będą w stanie wyrównać te straty, a wszystkim tym przedwczesnym zgonom można zapobiec.

 

W niektórych krajach zagrożenie dla kobiet w mniejszym stopniu wynika z zachęt do podjęcia palenia czy żucia tytoniu, niż z narażenia na dym tytoniowy innych osób, w szczególności mężczyzn. Na przykład w Chinach, gdzie mieszka jedna trzecia wszystkich dorosłych palaczy świata, epidemia palenia jest prawie w całości zjawiskiem dotyczącym mężczyzn. W Chinach odsetek palących kobiet nie przekracza 3%, jednakże ponad połowa Chinek w wieku reprodukcyjnym jest regularnie wystawiana na działanie dymu środowiskowego. Na całym świecie z 600 000 zgonów powodowanych co roku wpływem dymu środowiskowego około 64% dotyczy kobiet.

 

 

Światowy Dzień bez Tytoniu 2010 poświęcony jest szkodom wyrządzanym kobietom przez marketing i palenie tytoniu. Celem jest przy tym uświadomienie mężczyznom odpowiedzialności dotyczącej unikania palenia w obecności kobiet, z którymi mieszkają i pracują.

 

Zarówno kobiety i mężczyzn należy chronić przed marketingiem i paleniem tytoniu, zgodnie z zapisem, jaki znalazł się w preambule Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczaniu Użycia Tytoniu( FCTC). W wyniku tego od roku 2005 Ramowa Konwencja zauważa „wzrost palenia i innych form użycia tytoniu wśród kobiet i dziewcząt na całym świecie” oraz w sposób wyraźny dostrzega „potrzebę opracowywania strategii kontroli rynku wyrobów tytoniowych skierowanych do konkretnych płci”.

 

Niestety, jedynie niecałe 9% globalnej populacji podlega kompleksowym zakazom reklamy wyrobów tytoniowych, a tylko 5,4% ludności świata podlega kompleksowym przepisom wprowadzającym całkowity zakaz palenia na poziomie krajowym.

 

Kontrolowanie epidemii tytoniowej wśród kobiet stanowi ważny element strategii kontroli rynku wyrobów tytoniowych. Jak powiedziała Dyrektor Generalna WHO, Margaret Chan, „ochrona i promocja zdrowia kobiet stanowi istotny czynnik poprawy zdrowia i rozwoju – nie tylko dla nas żyjących dzisiaj, lecz także dla przyszłych pokoleń”.

 

Nadszedł czas działania.

 

 

Kobiety znajdują się w poważnym zagrożeniu

 

  • Koncerny tytoniowe przeznaczają znaczące środki na tworzenie atrakcyjnych kampanii marketingowych adresowanych do kobiet.
  • Kobiety zdobywają coraz większą siłę nabywczą i niezależność, dlatego łatwiej im pozwolić sobie na zakup wyrobów tytoniowych i swobodniejsze ich spożycie.
  • Koncerny tytoniowe inwestują znaczne kwoty w krajach o niskich i średnich dochodach, w których mieszka największa grupa potencjalnych użytkowniczek tytoniu.
  • W wielu krajach nadal nie wdrożone zostały wystarczające środki ochrony obywateli przed dymem środowiskowym.
  • Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy ze szkód zdrowotnych wywoływanych dymem środowiskowym lub po prostu uważa, że nie ma prawa się przeciwstawiać.

 

Różne oblicza epidemii tytoniowej wśród kobiet

 

  • Powody, dla których kobiety sięgają po tytoń różnią się od tych, dla których czynią to mężczyźni. Przemysł tytoniowy często sięga po środki mające na celu przekonanie kobiet, że palenie jest znakiem wyzwolenia, a wiele kobiet błędnie wierzy, że palenie jest dobrym sposobem na utrzymanie linii.
  • Palące kobiety częściej niż ma to miejsce wśród kobiet niepalących narażone są na ryzyko bezpłodności i opóźnienia w poczęciu dziecka. Matki palące w czasie ciąży są w większym stopniu narażone na ryzyko przedwczesnego porodu, urodzenia martwego i śmierci noworodka, a także na niedobór wytwarzanego pokarmu.
  • Palące kobiety narażone są na większe ryzyko wystąpienia potencjalnie śmiertelnej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, która prowadzić może do chronicznego zapalenia oskrzeli oraz rozedmy płuc.
  • Palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia u kobiet różnego rodzaju chorób nowotworowych, w tym raka jamy ustnej, gardła, przełyku, krtani, pęcherza, trzustki, nerki oraz szyjki macicy, jak również ostrej białaczki szpikowej. Istnieje także podejrzenie powiązania między aktywnym paleniem a występowaniem raka piersi u kobiet w wieku przedmenopauzalnym.
  • Wiele strategii kontroli rynku wyrobów tytoniowych nie uwzględnia działań skierowanych do kobiet, które żują tytoń.

 

Dym środowiskowy to szczególny powód do niepokoju dla kobiet

 

  • W wielu krajach odsetek palących mężczyzn wielokrotnie przekracza odsetek palących kobiet, a w wielu z tych krajów nie wdrożone zostały odpowiednie przepisy mające na celu ochronę osób niepalących.
  • W wielu krajach kobietom brak odpowiedniej siły do zapewnienia sobie i swoim dzieciom ochrony przed dymem środowiskowym.
  • W Chinach – gdzie znakomitą większość dorosłych palaczy stanowią mężczyźni – ponad połowa kobiet w wieku reprodukcyjnym regularnie eksponowana jest na działanie dymu środowiskowego, narażając je oraz ich nienarodzone dzieci na ryzyko zdrowotne.

 

Działania marketingowe koncernów tytoniowych zagrażają kobietom

 

  • Reklamy w fałszywy sposób wiążą użycie tytoniu z kobiecym pięknem, przysługującymi uprawnieniami czy zdrowiem. W rzeczywistości jednak nałóg tytoniowy powoduje, że kobiety stają się niewolnicami, a ich wizerunek staje się zniekształcony.
  • Reklamy przyciągają kobiety takimi wprowadzającymi w błąd określeniami jak „lekkie” czy „o niskiej zawartości substancji smolistych”. Więcej kobiet niż mężczyzn pali „lekkie” papierosy, często w błędnym przekonaniu, że „lekki” znaczy „bezpieczniejszy”.

 

 

Wezwanie do działania

 

Ochrona kobiet przed marketingiem i paleniem tytoniu

 

Wezwanie skierowane do ustawodawców

 

  • Wdrożenie kompleksowego zakazu wszelkich form reklamy, promocji i sponsorowania wyrobów tytoniowych, zgodnie z wezwaniem zawartym w Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczaniu Użycia Tytoniu.
  • Wdrożenie kompleksowego zakazu palenia tytoniu we wszystkich miejscach publicznych oraz zakładach pracy, zgodnie z tym samym wezwaniem zawartym w Ramowej Konwencji WHO.
  • Odpowiedź na zawarte w preambule Ramowej Konwencji WHO wezwanie do „opracowania strategii kontroli rynku wyrobów tytoniowych skierowanych do konkretnych płci” oraz „pełnego uwzględnienia udziału kobiet na wszystkich szczeblach stanowienia prawa [dotyczącego kontroli rynku wyrobów tytoniowych] oraz wdrażania [środków kontroli tego rynku]”.
  • Zwrócenie się do WHO o wsparcie w zakresie wdrażania zapisów Ramowej Konwencji WHO dotyczących ograniczania popytu przy zastosowaniu pakietu środków kontroli rynku wyrobów tytoniowych MPOWER.
  • Doprowadzenie do sytuacji, w której odpowiednie urzędy państwowe oraz inni interesariusze podejmują współpracę w zakresie uwzględnienia różnych potrzeb kobiet i mężczyzn.
  • Dopilnowanie, aby strategie kontroli rynku wyrobów tytoniowych uwzględniały szczególne problemy kobiet żujących tytoń.

 

Wezwanie skierowane do społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych

 

  • Udzielenie poparcia dla pełnego wdrożenia Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczaniu Użycia Tytoniu
  • Wywieranie wpływu na państwo, by w procesie opracowywania strategii kontroli rynku wyrobów tytoniowych uwzględniane były różnorodne potrzeby kobiet i mężczyzn.
  • Przekazywanie informacji dotyczących znaczenia kontroli globalnej epidemii tytoniowej wśród kobiet.
  • Pomoc w edukowaniu kobiet na temat strategii koncernów tytoniowych zmierzających do ich usidlenia oraz na temat zagrożeń związanych z użyciem tytoniu.
  • Uwrażliwienie mężczyzn na szkody zdrowotne wśród kobiet i dzieci, z którymi żyją i pracują, wynikające z przebywania w otoczeniu osoby generującej dym środowiskowy.

 

Wezwanie skierowane do obywateli

 

  • Domaganie się od rządu wprowadzenia zakazu wszelkich form reklamy, promocji i sponsorowania wyrobów tytoniowych.
  • Domaganie się od rządu wdrożenia rozwiązań prawnych zapewniających 100% ochronę przed dymem tytoniowym we wszystkich miejscach publicznych oraz zakładach pracy.
  • Wspieranie uwolnienia kobiet od tytoniu jako prawa człowieka.